|
Osman S.AROLAT, Dünya gazetesinde yazdı: Geçen yüzyılın ikinci yarısında risk üstlenerek yurtdışına açılan müteahhitlik sektörünün önemli bir yere geldiği, Engineering News Record raporunda belgeleniyor. Dünyada iş yapan 225 uluslararası büyük müteahhit arasında 22 Türk firması yer alıyor. Bugüne kadar önemli bir kamu desteğine sahip olmayan yurtdışında iş yapan müteahhitlere destek verilmesi, son 5 yılda 10 kat artışla 17 milyar dolarlık büyüklüğe ulaşan sektörü çok daha büyütecektir. Türk firmalarından 22`si Engineering News Record verileriyle sıralanan dünyanın 225 en büyük uluslararası müteahhitlik firması içersinde yer aldı. Bunlar arasında altı firma Enka 44, Renaisssance 61, Gama 64, Tekfen 69, Yüksel ınşaat 85 ve Baytur 94. sırada ilk 100 içinde yer alıyorlar.
Bu çok önemli gelişmenin önce rakamsal değerini ortaya koyalım. 2002 yılında Türk inşaat firmalarının toplam yurtdışı yatırımı 1 milyar 696 milyon dolarken, 2007 yılında 17 milyar dolarla 10 katına çıkmış durumda.
Türk müteahhitlik sektörünün yurtdışı başarısında tarihi iki gelişmenin rolü var. Bunlardan biri, Sezai Türkeş ve Fevzi Akkaya ile Doğuş ve Enka gibi firmaların geçen yüzyılın ikinci yarısında Suudi Arabistan ve Libya gibi ülkelerde öncü olarak riskli de olsa bazı taahhüt işlerini almalarıyla başlayan ve uzun dönemli tecrübeye neden olan gelişme. ıkincisi, 1980`li yıllarda Özal döneminde başlatılan büyük kamu müteahhitlik hizmetleri, otoyol
hamleleri. Bu iki gelişme, sektörün ölçek büyütmesine ve önemli projelere imza atmasına yol açtı. Son 5 yılda devletin önemli kamu projelerinden çekilmesi ve bazı projeleri bölüp yerel yönetimlerle gündeme alması da birçok firmanın dışa yönelmesine sebep oldu.
Bütün bu gelişmeler sonunda uluslararası Türk müteahhitleri bazı önemli özellikler kazandı. Bunlar, tecrübe, risk alma özelliği, kalite, güvenirlik, değer katma, zamanında iş teslimi, gelişmiş mühendislik, teknisyenlik ve işçi emeği. Başarılan uluslararası projeler yeni projelerin alımını kolaylaştırarak Türk firmalarının önünü açtı. Örneğin değer katmaya bir örnek vermek gerekirse Enka hem Moskova `da Petroski Pasajı`nı restore edip şık bir alışveriş merkezi haline getirerek hem de bilinen merkezler dışında beklenmeyen yerlerde önemli iş merkezleri ve oteller yaparak inşaat alanlarına büyük katma değer yarattı.
Yurtdışı müteahhitlik firmaları bu önemli başarılarına karşın yeterli kamu desteğini arkasına alamadı. Özel Türk bankaları, büyük işlerde büyüklüğe uygun teminat mektubu veremiyorlar. Yabancı bankaların da devreye sokulma zorunluluğu, ihalelerde firmalarımızın fiyat indirimlerini olumsuz etkileyen bir unsur olmaya devam ediyor. Yurtdışında sağlanan istihdam konusunda da kamudan bir destek söz konusu olmuyor.
En önemli sorunlarımız arasında yer alan cari açığın azaltılması açısından, kazanılan döviz nedeniyle büyük önem taşıyan yurtdışı müteahhitlik konusunda kamunun bazı özendirici kararlar alması önem taşıyor. Bunun sonucunda hem petrol geliri artan ve modern yapılaşmaya yönelen Rusya hem de harp sonrası yıkılan Irak `ın imar zorunluluğunda Türk müteahhitleri çok büyük yeni imkanlar elde edebilir.
2007-08-24 |
